Mezuak

Immigrazio masiboaren aurka / immigratzeko eskubidearen alde

Harritzen nau ni neu eskuin muturrak adierazten dituen ondorio batzuekin ados egoteak. Immigrazio masiboa arazo bat dela esaten dutenean adibidez. Ondorio honetara heltzeko bideak arras ezberdinak dira halere. Arazo horri irtenbidea emateko proposamenetan ere ez gatoz bat. Eskerrak… Immigrazioaren kontua aspalditik izan da gizarteari arduratu arazi dion kontu bat. Hala ere, gure kaleak inoiz baino kanpotar gehiagok zapaltzen dituztela (bere garaian Espainiatik etorritakoak kontutan hartu gabe) eta eskuin sektoreen diskurtso gogorrak direla eta, gaur egun agian inoiz baino oihartzun handiagoa du. Esan bezala, eskuin muturrak lez, immigrazio masiboaren aurka nago. Hala ere, egiari zor, eskuin muturra ez dago immigrazioaren aurka, immigrante pobreen aurka baizik. Morroi hauek jende zaurgarria litekeenaren kontra azaltzen dira behin eta berriz, boteretsuen interesak defendatzeko betikoak azpiratzea sustatzeaz gain, jende apala beraien artean borrokatzen ipintzeak irabaziak ematen dizkielar...

Sionistei gorroto gutuna

Amorrua edo gorrotoa sentitzea ez da gauza atsegina. Sentipen hauekin elkarbizi behar izatea are okerragoa. Baina nola ekidin gorrotoa pilatzea sentimendu hau ekoizten dutenekiko? Izan ere, norberaren frustrazio edo konplexuek eragindakoa ez bada behintzat, hirugarren pertsona edo talde batzuk edukitako jokaerek edo burututako ekintzek norberagan piztu dezaketen sentipen bat da. Hortaz, inorengan gorroto sentimendua sortzearen erruduna nor den aztertu beharko litzateke, berau aldean eramaten duen hura lehen momentutik kondenatu beharrean. Denok bizi nahiko genuke gorrotoa sentitu gabe, noski. Hala ere, beste askori bezala, gure inguruan eta munduko bazterretan gertatzen diren ezbehar eta injustiziek tristurarekin batera amorrua eragiten didate. Alde batetik, amorru eta gorrotoaren arteko ezberdintasuna zein den zehaztu beharko litzateke, biak nahastu ez eta zuzen hitz egiteko garrantzia kontutan hartuz. Amorrua egoera emozional orokor bat dela kontsideratzen dut, edozein gertaera desat...

Noizko maitasun sailburua?

Harrigarria da gure gizarte moderno honetan zenbat jakintza bereganatu ditugun. Mikroskopiko diren bakterien ugalketak ulertzetik galaxia ezberdinetan dauden planeten egiturak ezagutzeraino. Munduko geopolitika aztertzeko gai izatetik, kotxe baten pieza ezberdinen funtzionamendua azaltzeraino. Ikasketek ahalbidetuta edo norberaren kabuz ikasteko dauden baliabideei esker lortu daitezkeen jakintzez horniturik, berbaldi arras interesgarri eta sakonak eduki ditzakegu; milaka kontuekiko adituak bagina lez. Gure barnean gertatzen diren emozioei edota gure arteko erlazioen ondorio diren kontu delikatu batzuei buruz hitz egiterako orduan ordea, mutu geratzen gara askotan. Biluztu eta norbere buruarekin edo ondokoarekin zintzoak izateko orduan arazo dezente izaten ditugu. Sarritan munduko edozein kulturatan bizi den pertsona ororen bizitzetan gertatzen diren kontu sinple amankomunei buruz hitz egitea gehiago kostatzen zaigu, sekulako konplexutasuna duten beste azaleko asuntu batzuri buruz solas...

Txikitasunaren handitasuna

Nahi izanda ere ezin zaio inongo aspektu positiborik topatu… esan zion bere buruari. Hala ere, noizbehinka gorputz barreneko sakontasunetik halako estimulu bat sentitzen zuen. Forma garbi bat eduki gabe ere, bere buruak sortzen zuen ideia horri nolabait aurre egiten zien seinale moduko batzuk. Puzzle bat osatzeko beraien artean loturarik etzuten baina gorde beharreko piezak bailiran. Buruak sufrimendua estaltzeko joera du berau ulertu eta erroari eraso beharrean. Nahikoa ez eta orain berriz borrokatu behar? Ez, mesedez. Deskantsoa behar dut. Ekaitza igarota ordea, pasatakoari perspektiba lasai batekin begiratzeko beta eduki eta gorputzaren seinale horiek ulertzeko grina piztu zitzaion. Pasatakoak pasata ere, berriz muturra sartzeari ekitekoa. Hau da sufritzeko gogoa…. edo gehiago ez sufritzeko bidea topatzeko nahia? Ustez gaiaren jakitun direnen aholkuei jarraitzea baino, norberaren senari kasu egitea hobe. Noski baietz. Norbere buruaren beldur izatea baino gauza beldurgarriagorik ez d...

Erdara denontzat

Magallanes eskualdeko Punta Arenas hiriko Independencia ostatuko sukaldeko berotasunean, bertako hiritar bat, kataluniar bat eta euskaldun bat daude hizketan mahai inguruan. Halako batean, Buenos Aireseko mutil bat ostatuan sartu eta egun onak ematearekin batera, Punta Arenaseko mutilari zuzenduz elkarrizketa kurioso bat ematen da: - ¿De dónde es usted? - De aquí, de Punta Arenas. - ¡A! ¡Chileno! - No, magallánico. - Pero… chileno… - ¡Que no! ¡Magallánico! - tonu serio samar batez. Argentinarrak aurpegi arraroa jarri ostean irrifarre bat eskeiniz euskaldunari galdetzen dio: - Y usted, ¿de dónde es? - Yo, del País Vasco. - ¡A! ¡Español! - No, vasco. - … Argentinarraren aurpegia egoera ulertzen ez duenaren adierazgarri da. Euskaldun eta kataluniarrak elkar begiratzen diote, barreari ezin eutsiz, argentinarrak iada non sartu ere ez dakien bitartean. Txiste bat dirudien egoera hau benetan gertatu zitzaidan, hemen idazten dudan bezalaxe. Argentinarra egoera guztiz ulertu gabe erretiratu zen...

Nazionalista unionistekin solasean

Euskaldun eta independentista denak, ziur aski espainol edota frantsesen batekin independentismoari buruzko eztabaidaren bat edo beste eduki izan du. Ikuspegi unionista duten eta gehienen kultura dominanteen parte direnek, arazoak izaten dituzte kultura gutxituen errealitateak ulertzen. Ildo honetan, frantses batekin azkenik izan berri dudan eztabaidan, bereziki sasoi honetan independentismoa alde batera utzi eta Europa batzearen garrantziaz hitz egiten zidan. Unionista batzuentzat beti omen da sasoi egokia independentzia grina alde batera uzteko; berekoitasun kontua balitz bezala. Morroi honek emandako argumetua ordea, Europak armada indartsu bat osatzeko sekula baino batuago egon beharko ginatekeela zen. Europa 70 bat herrialdetan banatu ote beharko litzatekeen galdetzen zidan. Eta nik “zergatik ez?” erantzun. Beraren ustez, Txina eta beste herrialde batzuk Europari gailentzen ari zaion honetan, armada potente bat beharko genuke, eta Europa hainbat herrialdetan zatitzeak ez omen ligu...

Abilitate sozialak

Pertsona batek abilitate sozialak dituela esaten dugunean, sarritan beste pertsonen aurrean hitz egiteko edo hauekin modu batean edo bestean erlazionatzeko erraztasunari buruz ari gara berbetan. Ontzat emango nuke esan beharrekoa lotsa gabe azaltzeko eta transmititzeko gaitasuna abilitate sozialen parte direla. Baita esan beharrekoa modu atsegin eta adeikor batean helarazteko gai izatea ere. Aldiz, asko hitz egiten eta besteen aurrean harrotasunez aritzeko joera duten pertsonak ere sozializatzen onak direla esan ohi da, esandakoak hitz hutsalak izanda ere. Azken kasu honekin ez nago oso ados ordea. Izan ere, gaitasun sozialetaz hitz egiten dugunean, gizartean (“sozietatean”) beharrezkoak diren gaitasunak direla sinetsi beharko genuke. Gizarte egoki bat osatzeko pertsonek erakusten dituzten gaitasun edo ezaugarriak, alegia. Batzuetan marra fin batek soilik banatzen baditu ere, lotsa falta eta harropuzkeria gauza ezberdinak direla esango nuke, autoestimu sendoa eta handikeria ezberdinak ...

Negarraren garrantzia

Oporretan lasaitasuna bilatzen duen jendeak badu oraindik leku ez masifikatuetara joateko aukerarik, batzuetan iada ezinezkoa dela iruditzen bazaigu ere. Txoko ezagunenak alde batera utzi eta bilaketa sakonago bat egitea eskatzen du, baina posible da. Turistifikatu gabeko inguruetan bidaiatzeak, erosotasun gutxiago edukitzea suposatu dezake, baina lasaitasuna topatzen duenarentzat merezi du. Aski ezagunak diren tokiak lepo beteta egotean, berezko duten xarma hein haundi batean galtzen dute, askotan estresa edota azalkeria transmitituz. Patagonian barrena nenbilela, leku turistiko zein ezezagunagoetan egoteko aukera izan nuen. Inguru masifikatuak ekiditeko, bertakoei galdetu edota nire kabuz bilaketa sakonagoak eginez, lasaitasuna eta bertako izaera mantentzen duten txoko batzuez gozatu ahal izan nuen. Oporretako bidaietan mendiak dituzten inguruak lehenesten ditut, Patagonian eskualde gehienetan topatu daitezkeelarik. Mendi ibilaldi ugari egin ostean, aipatzekoa iruditu zitzaidan “Huel...

Emakume eta gizonen arteko berdintasuna

Gizon eta emakumeen arteko berdintasunaren inguruan hitz egiten egon nintzen lagun batekin duela asko. Ordutik buruari buelta batzuk eman dizkiot asunto honi. Interesatzen zaidan gai honi buruz jantziago dagoen jendeak esandakoa entzutea gustatuko litzaidake, edo behintzat beroni buruzko interesa duen norbaitekin hitz egitea. Izan ere, umiltasun eta errespetuz hitz eginda, ez dago zertan aditua izan gai bati buruzko iritzia emateko. Berdintasunaren inguruan nire iritzi propioa sortzen ari naiz, irakurri, ikusi eta entzundakoak prozesatu ostean. Alor batzuetan aurrerapausuak eman direla bezain ziur nago beste asko emateke direla. Hala ere, kuriosoa zait urteak aurrera joan ahala berdintasunaren diskurtsoa nolabait distortsionatu dela igartzeak. Izan ere, gai jakin batzuetan berdintasunaren kontuarekin gizartea orokorrean nahastu samar dabilela esango nuke. Pare bat kontu aipatu nahiko nituzke, eta ziurrenik beste asko izango dira ildo honen norantza segitzen dutenak. Alde batetik, itxur...

Gazte eta helduen arteko talka

Askotan esaten da gaur egungo gazteriak ez daukala ezerekiko kontzientziarik. Baita gaurko gazteak nahiko arduragabeak direla ere. Beste aho batzuek ordea, ideia eta komentario hauek belaunaldi guztietan eman direla diote, beti ere gazteak gutxietsiz. Denbora pasa da ere, nerabe asko emozional eta psikologikoki dezente sufritzen omen ari direla irakurri nuela, munduan eta beraien inguruan ematen diren injustizia eta ezbeharrak direla medio. Ardura eta sentsibilitatea duten seinale. Gaur egungo gazteak mobilizatzen ez direla esaten duenik ere badago; gazte munduarekin erlazioa galduta duenak esaten du normalean, izan ere, gazte jendeak antolatutako ekimen ugari daude, arlo askotan. Gizartea orokorrean erosoago bizi garela eta konformistagoak garela esan daiteke, ez bereziki gazteak baina. Gehitu nahiko nuke, gazteek askotan itxura arduragabeak erakusten badituzte, agian helduok moldeatutako errealitateaz nazkatuta daudelako izan daitekeela. Hauetako asko ez direla gure munduaren parte s...

Genero identitatea eta sexu orientazioa

Aspaldian gai honi buelta mordoa eman diot nire buruan. Izan ere, onartu behar dut orain arte gai honi buruz ezer gutxi hausnartu nuela. Alde batetik, informazio eskasa jasota nengoelako, eta bestetik, duela gutxira arte gai honen inguruan interes berezirik piztu ez zitzaidalako. Gauzak horrela, urte gutxi batzuk izango dira gai honekiko sentsibilizatu, informazio ezberdina lortu eta guzti honen bueltan nire ideia propioa garatzen saiatu naizela. Orain azalduko dudan pentsamoldeaz nahiko konbentzituta banago ere, etorkizunean berau moldatzeko aukerak zabalak dira, gaiari buruz dudan ezjakintasunak oso haundia izaten jarraitzen baitu. Gaia oso zabala eta konplexua dela onartzea litzateke lehen pausoa. Gainera, “normaltzat” hartu ohi ez diren beste genero identitate edo sexu orientazioa duten pertsonak hurbiletik ezagutzen ez ditugunok, zailtasun handiagoa dugu gai hau hobeki ulertu eta berataz hausnartzeko. Hala ere, lortu dudan ondorioak, gai guztia dezente sinplifikatzen duela esan d...

Musulmanekiko gure jarrera

Deigarri egiten zait azken urteetan gure gizarteak musulman munduarekiko erakusten duen jarrera. Gure baino atzeratuagoak direla, ezin daitekela beraiengan konfidatu, eta honelako esanbehar asko entzun izan ditut han eta hemen. Ekialde hurbilean gertatzen diren ezbeharrei buruz informazio prozesatu ugari jasotzen dugu. Sufritzen duten askatasun falta, emakumeak jasaten duen jazarpen zorrotza, erlijioak gizartean eragindako presioa, herrialde gehienetan diktadura latzak,… akaso noizbait, berri polit edo atseginen bat jasotzen al dugu munduko alderdi horietatik datorrena? Beraien bizitza sufrimentu bat besterik ez al da? Nire ustez, komunikabideek lan oso eskasa betetzen dute, beraien asmoa ongi informatzea bada behintzat. Lehenik eta behin, herrialde musulmanekiko daukagun ezjakintasuna izugarria dela onartu beharko genuke. Eta bigarrenik, ezer kritikatu aurretik, geure historia eta oraina aztertzea ere ez litzateke soberan egongo. Herrialde musulmanekiko dugun ezjakintasuna onartzen ha...

Klima aldaketa

Aspalditik airean dagoen kontua da hau. Zenbat belaunaldi pasa behar ote dira “erantzunaren” zain? Azken finean, zentzua al du eztabaida honek? Lehenik eta behin, eztabaida honek zertan datzan azalduko dut, zehaztasunetan sartu gabe. Alde batetik, azken mendean (edo mendeetan) lurrak beroketa orokor bat jasan ote duen da galderetako bat. Galdera honi dagokionez, adostasun handia dagoela esan daiteke, izan ere, erantzunak nahiko objektiboa dirudi. Neurketek emandako datuei begiratu besterik ez legoke. Hala ere, datuen fidagarritasuna aro ezberdinen arabera aldakorra dela kontsidera daiteke. Izan ere, orain dela mende batzuk, neurketarik ez zen hartzen, edota ezagutzen diren datuak ez omen dira oso fidagarriak. Orain dela mende erdi inguru, nahiz eta erabiltzen ziren gailuak fidagarritzat eman, oso puntu gutxitan hartzen ziren neurketak, eta hamarkadak aurrera joan ahala, neurketa puntuak biderkatzen joan dira. Azken hamarkadetan ordea, sistema moderno eta zehatzez baliatzeaz gain, mundu...